Hoe vrij zijn wij?

Het lijkt vanzelfsprekend: we leven in een vrij land. De grondwet beschermt ons tegen ontoelaatbare vrijheidsbeneming door de overheid en die overheid wordt door ons zelf gekozen via democratische procedures. Er is vrijheid van meningsuiting, van godsdienst en we hebben de vrijheid om verenigingen op te richten. Waarom zou je je dan nog afvragen hoe vrij je bent? Formeel zijn alle vrijheden immers goed geregeld. Dat is zo, maar dat is maar een deel van het verhaal. Want je vrijheidsrechten kunnen dan wel netjes zijn vastgelegd, daarmee is nog niets gezegd over de vraag hoe vrij je je voelt. Hoe vrij ben je van de invloeden van je werk, van je relaties, van alles wat de wereld je aanreikt? Het lijdt geen twijfel dat heel veel mensen zich van tijd tot tijd afvragen: sta ik vrij in het leven, denk ik onafhankelijk of laat ik me juist teveel leiden door wat anderen van me denken of door wat me al dan niet met de beste bedoelingen wordt aangepraat of opgedrongen?

 

Samenleven beperkt je in het kiezen van wat je wilt. Je zou misschien iets anders met je leven willen doen, maar je hebt je gebonden: aan je werk, of je partner, of je kinderen of je ouders. Je hebt beloften gedaan die je belemmeren om te doen wat je zou willen. Persoonlijke vrijheid is betrekkelijk, want die heeft ook altijd te maken met de persoonlijke vrijheid en de behoeften van anderen. Het ideaal is dat iedereen de vrijheid heeft om te kiezen voor wat het beste bij hem past, maar daar komt het niet van: je hebt verplichtingen om rekening mee te houden en je hebt ook je verantwoordelijkheid tegenover je medemensen. En daar zit het spanningsveld als je het over vrijheid hebt: waar houdt je verantwoordelijkheid op en begint je eigen vrijheid en hoe baken je de grens daartussen zo af dat je je niet onvrij voelt?

 

Wij bewegen ons iedere dag in dat spanningsveld en het is een kenmerk van vrijzinnigheid om in dat veld het evenwicht te zoeken tussen persoonlijke vrijheid en verantwoordelijkheid.

Op allerlei levensterreinen komen we die vraag tegen: wat is goed of juist niet goed om te doen en wat betekent dat voor mijn verlangen om de keuze daarin in vrijheid te kunnen maken?
Hier gaat het in het komende seizoen over en de Walkartontmoetingen zijn ernaar geprogrammeerd. Kom luisteren en kijken en verwonder u over alles wat nadere doordenking en bespreking over het thema u brengt.