Verder kijken

Verder kijken

jaarthema 2020-2021

Als je op internet zoekt op “geluk”, kom je vanzelf terecht op websites van mensen of instellingen die zich aanprijzen als bevorderaars van geluk. Ongeveer duizend trainers van mindfulness, gelukscoaches, acupunctuur, yoga, meditatie opleiders, zelfs een geluksdieet en werkgelukdeskundigen kom je tegen.

Al die aanbiedingen voor een gelukkiger leven, hoe divers ook, hebben één ding gemeen: ze concentreren zich op het ik. Een mens moet naar binnen keren om een kans op geluk te krijgen. Ons thema van het komend seizoen kiest niet voor deze benadering. Wie verder kijkt, gaat voorbij aan de individuele en persoonlijke beleving van de eigen persoonlijkheid, richt zich niet alleen op de weldaden van het hier en nu voor de zelfbeleving, maar richt zich op de mogelijke consequenties van een leven dat geleefd moet worden in samenhang met de levens van de mensen om je heen. Die samenhang vormt de samenleving van mensen en die samenleving stelt eisen aan de manier waarop je die wilt inrichten en hoe je daar zelf tegenaan kijkt.

Zo’n benadering hoort mijns inziens bij vrijzinnig denkende mensen. Een vrijzinnige keert zich niet naar binnen. Hij probeert om de signalen die hem uit de samenleving bereiken te verklaren en te duiden in het grote geheel van alles wat in die samenleving gebeurt vanuit wensen, verlangens, noodzakelijkheden en (bij)verschijnselen. Wittgenstein heeft ooit gezegd “De wereld is wat het geval is”, maar wij willen weten wat dat geval dan is.

Tot dusver klinkt dit rijkelijk abstract, maar wat betekent zo’n houding nu in de praktijk? Hoe gaan wij als vrijzinnigen om met alles wat ons wordt aangereikt als heilzaam, bevorderlijk voor ons welzijn en noodzakelijk om te praktiseren? Wij zijn religieuze mensen, maar onze religiositeit verliest de hedendaagse kennis en levenservaring niet uit het oog. Wij geloven binnen een raamwerk waarin we zowel diepreligieus als volledig modern kunnen zijn. Van daaruit zetten we ons in voor een vrije en open zoektocht naar een levenshouding waarin ruimte wordt gemaakt voor een geloofwaardige religie en zinvolle betrokkenheid op onze medemens. Vanuit die houding vormen we een gemeenschap van vrijzinnig denkenden die vrij willen zijn in hun oordeel over alle aanspraken op waarheid. Ongeacht of die waarheid wetenschappelijk, historisch, filosofisch, of religieus is gefundeerd.

Onze denkwijze is dus kritisch van aard: niet alles wat als verworvenheid wordt gepresenteerd, wordt door vrijzinnigen als zodanig aanvaard. Niet alles wat als noodzakelijk en nuttig wordt gebracht, is voor een vrijzinnige iets evidents. Achter wat direct zichtbaar en ervaarbaar is kan een ander inzicht of een andere waarheid zitten en daar zijn we naar op zoek door verder te kijken. Door te kijken naar wat zich onder de oppervlakte van de dagelijkse dingen bevindt en zodoende te ontdekken waar waarheid en verdieping is te vinden.

 

Het programma voor het komende seizoen is hierop toegesneden. Een greep hieruit: al in oktober 2020 neemt prof. Henny Lamers ons mee in zijn naspeuringen naar de geheimen van het heelal. Later in het seizoen vertelt prof. Cees den Heyer ons over het leven van de man die bij uitstek verder keek, de historische Jezus.
Diverse aspecten van het bestaan op dit ondermaanse worden door verschillende sprekers en voordrachtskunstenaars belicht door vragen te stellen bij wat ogenschijnlijk als onbetwistbaar en vaststaand is geaccepteerd.

 

Het kan een boeiend en interessant seizoen worden. Wel met het voorbehoud dat de naweeën van de coronacrisis nog roet in het eten kunnen gooien. Maar daar kijken we nu bewust nog maar even niet verder naar.