Dr. Rob Nepveu

Godsdienstfenomenoloog, studie theologie in Leiden. Promotie aldaar (1977).

Rob Nepveu behoort tot de religieus-humanistische stroming binnen Vrijzinnigen Nederland.
De vrijzinnig-Christelijke traditie vormt een belangrijke inspiratiebron voor deze stroming naast andere, waaronder vooral ook de Westerse filosofie.


Overdenkingen:
Begrijpen en verstaan
08 maart 2020
Tijd
09 februari 2020
Op zoek naar licht
08 december 2019
Eenvoud is het kenmerk van het ware (Boerhaave 1668-1738)
10 november 2019
Liever klein dan groot?
13 oktober 2019
Van honden, katten en mensen
08 september 2019
Religieus perspectief
18 augustus 2019
Over chaos en orde
14 juli 2019
Over de verbetering van mens en samenleving
16 juni 2019
Wat is de mens?
12 mei 2019
De betekenis van de mythe van de zondeval
14 april 2019
Er zij licht
10 maart 2019
Hoe nu verder?
16 december 2018
Religie, waarheid en werkelijkheid
16 september 2018
Is onze cultuur nog Christelijk te noemen?
15 juli 2018
Wat betekent Jezus nog voor ons?
06 mei 2018
Spreken over boven gaat over beneden
29 april 2018
Mysterie der werkelijkheid
11 maart 2018
De goede oude tijd?
14 januari 2018
Vrijzinnig geloof in deze moderne tijd
17 december 2017
Hebben wij een vrije wil?
12 november 2017
Religie en het concrete bestaan
22 oktober 2017
Schepping
10 september 2017
Mythe en waarheid
18 juni 2017
Openbaring. Wat houdt dat in?
09 april 2017
Geplukte kip of gouden ei
12 februari 2017
Survival en actualiteit
04 december 2016
Secularisatie en religie
23 oktober 2016
Vasthouden of loslaten
04 september 2016
Religieus humanisme
26 juni 2016
Leidt vrijzinnigheid tot ongeloof of juist tot geloof?
14 februari 2016
Hoezo vrijzinnig?
03 januari 2016
Zijn wij nog christelijk te noemen?
22 november 2015
Religieus besef en hoe nu verder?
13 september 2015
Wat is vrijzinnig?
04 januari 2015
Wat is openbaring?
04 augustus 2014
Geloven in God
15 juni 2014
Bestaansverheldering
09 februari 2014
Uit de kunst
06 september 2013
Taal en religie
10 februari 2013
Een andere kijk op God
09 augustus 2012
Waar of werkelijk?
13 februari 2011
Wie was eigenlijk Jezus van Nazareth?
29 augustus 2010
Waarom nog naar de kerk gaan
06 december 2009
Pinksteren, het feest van enthousiasme
31 mei 2009
Pinksteren, het feest van enthousiasme
31 mei 2009

De goede oude tijd?

‘De goede oude tijd’ en ‘continue vooruitgang’: feit of fictie?

 

Wij hebben de neiging, zeker bij het ouder worden, te denken dat het in het verleden allemaal beter was. We schijnen nl. positieve ervaringen uit het verleden beter te onthouden dan negatieve. Daardoor lijkt het verleden mooier dan het feitelijk is geweest. Daar komt bij dat het verleden gewis, zeker is, want afgesloten. Toekomst daarentegen is ongewis, onzeker. En onzekerheid kan verontrustend zijn.

Prof. dr. S.J. Groenman hield jaren geleden eens een rede getiteld: ieders tijd gaat een tijdje mee. Daardoor kun je zo gemakkelijk spreken met mensen van je eigen generatie. Het is dus niet verwonderlijk dat men gehecht is aan die vroegere tijd waarin men opgegroeid en gevormd is. Het is voor een belangrijk deel ook dat onze levens- en wereldbeschouwing in het verleden is gevormd, al kun je later daarvan in bepaalde opzichten gaan afwijken.

Maar wie kritisch naar het verleden kijkt, ziet wel in dat veel niet zo goed was, vooral op sociaal gebied.

De goede oude tijd: feit of fictie? Beide, zou men kunnen zeggen. De goede oude tijd heeft zeker nooit bestaan, maar voor het gevoel is dat deels wel zo, omdat men het goede beter blijft onthouden dan het slechte.

Dan de gedachte dat er een voortdurende ontwikkeling plaats vindt die alles steeds beter doet zijn. Ook hier moet men kritisch blijven denken. Ja, er is veel vooruitgang geboekt. De wetenschappen hebben ons veel geleerd over de natuur en onszelf. Medisch is er enorm veel mogelijk dat in het verleden ondenkbaar was. Veel zware arbeid hoeft de mens niet meer te verrichten, maar wordt door machines en allerlei apparaten gedaan. En sociaal is er veel bereikt, althans in onze Westerse wereld. Het feit dat mensen steeds mondiger zijn geworden is een gevolg van de ontwikkeling van ons denken. Dat mondiger worden is zeker een vorm van vooruitgang. Zeker, we zijn kritisch geworden en geloven niet meer op gezag van anderen. Maar dat kan er ook toe leiden dat we heel de religieuze traditie waarmee onze cultuur ten diepste verbonden is, gaan verwerpen.

Maar wie o.a. de Bijbelse geschriften leest als literatuur zal in die oude boeken allerlei stemmingen en gevoelens vinden die niet verschillen van de onze. Als mensen in de oude tijden getuigden van het besef dat wij veel niet zelf in de hand hebben, kunnen wij dat slechts beamen. Zij vertaalden dat besef in het geloof in een al-besturende God, waar wij eerder spreken van het Mysterie van het bestaan.

Het is de taak van de vrijzinnigheid na te gaan wat de mensen in het verleden in hun religieuze woorden en beelden wilden uitdrukken om die vervolgens te vertolken in ons meer aansprekende vormen.

Maar nog even terug naar de vraag: is een voortdurende vooruitgang een feit of is het een fictie? Net als bij die goede oude tijd is het allebei. Er is vooruitgang op allerlei punten, maar niet overal en altijd. We zien dat er nooit een volmaakt goede tijd is geweest en we mogen aannemen dat die er ook nooit zal komen.

Daarom: onderzoekt alle dingen en behoudt het goede van het verleden én sta open voor het goede van het heden en de toekomst.