Dr. Rob Nepveu

Godsdienstfenomenoloog, studie theologie in Leiden. Promotie aldaar (1977).

Rob Nepveu behoort tot de religieus-humanistische stroming binnen Vrijzinnigen Nederland.
De vrijzinnig-Christelijke traditie vormt een belangrijke inspiratiebron voor deze stroming naast andere, waaronder vooral ook de Westerse filosofie.


Overdenkingen:
Begrijpen en verstaan
08 maart 2020
Tijd
09 februari 2020
Op zoek naar licht
08 december 2019
Eenvoud is het kenmerk van het ware (Boerhaave 1668-1738)
10 november 2019
Liever klein dan groot?
13 oktober 2019
Van honden, katten en mensen
08 september 2019
Religieus perspectief
18 augustus 2019
Over chaos en orde
14 juli 2019
Over de verbetering van mens en samenleving
16 juni 2019
Wat is de mens?
12 mei 2019
De betekenis van de mythe van de zondeval
14 april 2019
Er zij licht
10 maart 2019
Hoe nu verder?
16 december 2018
Religie, waarheid en werkelijkheid
16 september 2018
Is onze cultuur nog Christelijk te noemen?
15 juli 2018
Wat betekent Jezus nog voor ons?
06 mei 2018
Spreken over boven gaat over beneden
29 april 2018
Mysterie der werkelijkheid
11 maart 2018
De goede oude tijd?
14 januari 2018
Vrijzinnig geloof in deze moderne tijd
17 december 2017
Hebben wij een vrije wil?
12 november 2017
Religie en het concrete bestaan
22 oktober 2017
Schepping
10 september 2017
Mythe en waarheid
18 juni 2017
Openbaring. Wat houdt dat in?
09 april 2017
Geplukte kip of gouden ei
12 februari 2017
Survival en actualiteit
04 december 2016
Secularisatie en religie
23 oktober 2016
Vasthouden of loslaten
04 september 2016
Religieus humanisme
26 juni 2016
Leidt vrijzinnigheid tot ongeloof of juist tot geloof?
14 februari 2016
Hoezo vrijzinnig?
03 januari 2016
Zijn wij nog christelijk te noemen?
22 november 2015
Religieus besef en hoe nu verder?
13 september 2015
Wat is vrijzinnig?
04 januari 2015
Wat is openbaring?
04 augustus 2014
Geloven in God
15 juni 2014
Bestaansverheldering
09 februari 2014
Uit de kunst
06 september 2013
Taal en religie
10 februari 2013
Een andere kijk op God
09 augustus 2012
Waar of werkelijk?
13 februari 2011
Wie was eigenlijk Jezus van Nazareth?
29 augustus 2010
Waarom nog naar de kerk gaan
06 december 2009
Pinksteren, het feest van enthousiasme
31 mei 2009
Pinksteren, het feest van enthousiasme
31 mei 2009

Geloven in God

Als men vraagt ‘geloof je in God’ wordt een simpel ja of nee verwacht. Maar veel mensen zullen aarzelen zo’n eenvoudig antwoord te geven. Want wat betekent geloven en wat is met het woord God bedoeld? Laten we beide begrippen eens wat nader bezien.


Het was de bekende Joodse filosoof Martin Buber die eens een boek schreef over twee wijzen van geloven. Geloven kan geloven in of geloven aan zijn. In het eerste geval gaat het om een vertrouwen stellen in, namelijk in God. Maar men kan uiteraard ook in mensen geloven of in de democratie. Deze wijze van geloven is kenmerkend voor het Jodendom. In het Christendom gaat het vooral om een geloven aan. Als het om God gaat betreft het geloof dan vooral een voor waar houden van de kerkelijke leringen betreffende God. Eeuwenlang werd vooral in het Westen het aanvaarden van allerlei dogmata verplicht gesteld door de kerk, RK of Protestants. En waar met name vrijzinnigen bepaalde dogmata onaanvaardbaar achten bestreden zij de kerkelijke, rationele leer, op een evenzeer rationele manier. Daarbij maakte men gebruik van wetenschappelijk onderzoek en van wijsbegeerte.

Geloven in God was uiteraard niet afwezig in het westen, zo goed als er bepaalde geloofsopvattingen in het Jodendom bestaan. Maar er is sprake van een duidelijk verschil. Geloven in en geloven aan sluiten elkaar niet uit, maar vallen ook niet samen.

 

En nu dan God. Toen men hoogstens bepaalde natuurregelmatigheden waarnam, maar nog geen natuurwetten kende, was het vanzelfsprekend dat men allerlei gebeurtenissen toeschreef aan bovennatuurlijke wezens, waaronder goden of God. Toen men steeds beter ging begrijpen dat in de natuur wetmatig verlopende processen optreden, werd duidelijk dat een naar willekeur ingrijpende godheid weinig plausibel is. Het was Spinoza (1632-1677) die dan ook het oude godsbeeld als onaannemelijk afwees en verving door een opvatting die niet strijdig is met wat de wetenschappen ons leren. Voor Spinoza is er maar een werkelijkheid: Deus sive Natura, God dan wel de Natuur. Daarmee is er geen sprake meer van een God die naar willekeur kan handelen. Geen God die houdt van de mensen en hen beloont of straft. Mystici hebben wel gezegd dat allerlei eigenschappen die mensen aan God toeschreven tekort schieten. God is niet te beschrijven. Hij is het Niets, dat niet nader kan worden geduid.

 

Nu is er een interessante bevinding van moderne fysici dat in een geheel lege ruimte uit het niets heel kleine deeltjes ontstaan en tegelijk heel kleine antideeltjes die die deeltjes vernietigen. Niets is dus opmerkelijk een bron van iets. Wellicht is het dus zo dat tenslotte uit het niets de totale kosmos is ontstaan waarbij heel ingewikkelde processen plaats vonden. Daarbij hoeft dus geen goddelijke schepper een rol te hebben gespeeld. Het is dan Deus sive Natura. Dat alles is overigens niet minder een groots mysterie.

 

We zien dus dat noch het begrip geloven noch het begrip God eenduidig is. Op de vraag Gelooft u in God is dus ook niet zo eenduidig een antwoord te geven.