Dr. Rob Nepveu

Godsdienstfenomenoloog, studie theologie in Leiden. Promotie aldaar (1977).

Rob Nepveu behoort tot de religieus-humanistische stroming binnen Vrijzinnigen Nederland.
De vrijzinnig-Christelijke traditie vormt een belangrijke inspiratiebron voor deze stroming naast andere, waaronder vooral ook de Westerse filosofie.


Overdenkingen:
Begrijpen en verstaan
08 maart 2020
Tijd
09 februari 2020
Op zoek naar licht
08 december 2019
Eenvoud is het kenmerk van het ware (Boerhaave 1668-1738)
10 november 2019
Liever klein dan groot?
13 oktober 2019
Van honden, katten en mensen
08 september 2019
Religieus perspectief
18 augustus 2019
Over chaos en orde
14 juli 2019
Over de verbetering van mens en samenleving
16 juni 2019
Wat is de mens?
12 mei 2019
De betekenis van de mythe van de zondeval
14 april 2019
Er zij licht
10 maart 2019
Hoe nu verder?
16 december 2018
Religie, waarheid en werkelijkheid
16 september 2018
Is onze cultuur nog Christelijk te noemen?
15 juli 2018
Wat betekent Jezus nog voor ons?
06 mei 2018
Spreken over boven gaat over beneden
29 april 2018
Mysterie der werkelijkheid
11 maart 2018
De goede oude tijd?
14 januari 2018
Vrijzinnig geloof in deze moderne tijd
17 december 2017
Hebben wij een vrije wil?
12 november 2017
Religie en het concrete bestaan
22 oktober 2017
Schepping
10 september 2017
Mythe en waarheid
18 juni 2017
Openbaring. Wat houdt dat in?
09 april 2017
Geplukte kip of gouden ei
12 februari 2017
Survival en actualiteit
04 december 2016
Secularisatie en religie
23 oktober 2016
Vasthouden of loslaten
04 september 2016
Religieus humanisme
26 juni 2016
Leidt vrijzinnigheid tot ongeloof of juist tot geloof?
14 februari 2016
Hoezo vrijzinnig?
03 januari 2016
Zijn wij nog christelijk te noemen?
22 november 2015
Religieus besef en hoe nu verder?
13 september 2015
Wat is vrijzinnig?
04 januari 2015
Wat is openbaring?
04 augustus 2014
Geloven in God
15 juni 2014
Bestaansverheldering
09 februari 2014
Uit de kunst
06 september 2013
Taal en religie
10 februari 2013
Een andere kijk op God
09 augustus 2012
Waar of werkelijk?
13 februari 2011
Wie was eigenlijk Jezus van Nazareth?
29 augustus 2010
Waarom nog naar de kerk gaan
06 december 2009
Pinksteren, het feest van enthousiasme
31 mei 2009
Pinksteren, het feest van enthousiasme
31 mei 2009

Religie en het concrete bestaan

Karen Armstrong heeft nog niet zo lang geleden een boek gepubliceerd getiteld Fields of Blood. Daarin behandelt zij de relatie tussen religie en geweld. Vandaar de ondertitel: History of Violence. In haar boek wijst zij er op dat religie in andere culturen en andere tijden te maken had én heeft met het hele leven, individueel en sociaal. In onze westerse samenleving is dat thans, als een uitzondering, heel anders geworden. Religie is bij ons bijna geheel geprivatiseerd en is dan ook nog maar voor een klein gedeelte verbonden met ons concrete bestaan. Ik zeg met opzet ‘bijna’, want er zijn nog altijd heel wat mensen lid van een kerk, waar zij hun geloof met anderen delen. Trouwens onze vereniging Vrijzinnigen Nederland heette nog niet zo lang geleden Vrijzinnige Geloofsgemeenschap NPB. Men ging er dus van uit dat men een gemeenschappelijk geloof met elkaar deelde. Deze opvatting is echter achterhaald. Van een gemeenschappelijk geloof van allen binnen onze vereniging is geen sprake meer. Maar wat wij allen met elkaar wel delen is het zoeken naar antwoorden op onze levensvragen. Niet alleen in onze kringen, ook elders is er sprake van grote veranderingen. Men ziet dat bij voorbeeld bij de onlangs overleden Prof. Dr. H.M. Kuitert. Je ziet dat hij gedurende zijn leven steeds meer van de hem in zijn jeugd en studietijd bijgebrachte dogmatische zekerheden heeft laten vallen. Hij onderkende dat de Bijbel niet Gods woord is, maar mensenwoord. Hij zag in dat alles wat over ‘boven’ wordt gezegd door ‘beneden’ wordt beweerd. Het werd hem duidelijk dat theologie geen wetenschap is. God is nl. geen voorwerp van wetenschappelijk onderzoek. En de kerk zag hij als een constructiefout. De kerk beweert nl. dat zij een van God gegeven boodschap heeft die zij in de wereld moet uitdragen. Daardoor wordt de voorstelling gewekt van een kerk die tegenover de wereld zou staan. Maar, zegt Kuitert, dat beeld klopt niet. De kerk is deel van de samenleving. En die samenleving kan het best stellen zonder de kerk.

 

Als je de bevindingen van Kuitert overziet lijkt het Christendom, om ons daartoe te beperken, te worden teruggebracht tot een product van de menselijke fantasie, niets meer en niets minder.

Is er overigens werkelijk nog een plaats voor religie? Kuitert keerde zich tegen alle geloofsdwang. En daarmee kun je het alleen maar eens zijn. Van betekenis is alleen datgene wat voor iemand overtuigend en geloofwaardig is. Wat kan dat zijn? Veel mensen kunnen verwondering opbrengen met betrekking tot het bestaan van al wat er is en de wijze waarop heel de werkelijkheid in elkaar zit. Men drukt die verwondering uit door te spreken over het Zijnsmysterie of de Dieptedimensie van de werkelijkheid. En men kan daar ook nog allerlei andere woorden voor gebruiken. Maar hoe je het noemt, het bestaan van al wat er is roept bij velen een besef van verwondering op. Tegelijk is het wel duidelijk dat de natuur geen ethiek kent. Het gaat goeden vaak slecht en slechten goed. Ethiek komt pas tot ontwikkeling bij de mens. En voor de mens is ethiek van grote betekenis. Het is begrijpelijk dat men in het verleden God ging zien als een volmaakt wezen. Daarbij zou ook volstrekt ethisch passen. Maar het vele kwaad en zinloos lijden in de wereld worden niet door God tegengegaan. Het traditionele Godsbeeld is daarom ongeloofwaardig gebleken.

Bij de ervaringen in ons concrete bestaan passen wel de gedachten dat alle bestaan zijn grond vindt in het Zijnsmysterie en dat de grond voor het menselijk bestaan in de ethiek ligt. Deze twee zaken passen bij ons concrete bestaan en kunnen niet als een product van onze fantasie worden afgedaan.