Dr. Rob Nepveu

Godsdienstfenomenoloog, studie theologie in Leiden. Promotie aldaar (1977).

Rob Nepveu behoort tot de religieus-humanistische stroming binnen Vrijzinnigen Nederland.
De vrijzinnig-Christelijke traditie vormt een belangrijke inspiratiebron voor deze stroming naast andere, waaronder vooral ook de Westerse filosofie.


Overdenkingen:
Begrijpen en verstaan
08 maart 2020
Tijd
09 februari 2020
Op zoek naar licht
08 december 2019
Eenvoud is het kenmerk van het ware (Boerhaave 1668-1738)
10 november 2019
Liever klein dan groot?
13 oktober 2019
Van honden, katten en mensen
08 september 2019
Religieus perspectief
18 augustus 2019
Over chaos en orde
14 juli 2019
Over de verbetering van mens en samenleving
16 juni 2019
Wat is de mens?
12 mei 2019
De betekenis van de mythe van de zondeval
14 april 2019
Er zij licht
10 maart 2019
Hoe nu verder?
16 december 2018
Religie, waarheid en werkelijkheid
16 september 2018
Is onze cultuur nog Christelijk te noemen?
15 juli 2018
Wat betekent Jezus nog voor ons?
06 mei 2018
Spreken over boven gaat over beneden
29 april 2018
Mysterie der werkelijkheid
11 maart 2018
De goede oude tijd?
14 januari 2018
Vrijzinnig geloof in deze moderne tijd
17 december 2017
Hebben wij een vrije wil?
12 november 2017
Religie en het concrete bestaan
22 oktober 2017
Schepping
10 september 2017
Mythe en waarheid
18 juni 2017
Openbaring. Wat houdt dat in?
09 april 2017
Geplukte kip of gouden ei
12 februari 2017
Survival en actualiteit
04 december 2016
Secularisatie en religie
23 oktober 2016
Vasthouden of loslaten
04 september 2016
Religieus humanisme
26 juni 2016
Leidt vrijzinnigheid tot ongeloof of juist tot geloof?
14 februari 2016
Hoezo vrijzinnig?
03 januari 2016
Zijn wij nog christelijk te noemen?
22 november 2015
Religieus besef en hoe nu verder?
13 september 2015
Wat is vrijzinnig?
04 januari 2015
Wat is openbaring?
04 augustus 2014
Geloven in God
15 juni 2014
Bestaansverheldering
09 februari 2014
Uit de kunst
06 september 2013
Taal en religie
10 februari 2013
Een andere kijk op God
09 augustus 2012
Waar of werkelijk?
13 februari 2011
Wie was eigenlijk Jezus van Nazareth?
29 augustus 2010
Waarom nog naar de kerk gaan
06 december 2009
Pinksteren, het feest van enthousiasme
31 mei 2009
Pinksteren, het feest van enthousiasme
31 mei 2009

Waar of werkelijk?

Voor de theologische student zal meestal de waarheidsvraag een belangrijke plaats innemen. Komt de student uit een orthodox milieu, dan zal zij of hij trachten via de studie de eigen overtuiging sterker te funderen. Maar als men uit een vrijzinnige omgeving stamt, zal men proberen een levens- en wereldbeschouwing op te bouwen op de basis van een kritische studie van de bijbel, van de dogmengeschiedenis en van andere religies uit het verleden en het heden.

Voor wie predikant of voorganger wil worden komt op den duur nog een andere dan de waarheidsvraag naar voren. Het is de vraag naar de functionaliteit van wat men via cursussen en de kansel of ook tijdens huisbezoeken te berde zal brengen. De vraag is: heb je straks werkelijk iets te zeggen waaraan mensen wat hebben in hun dagelijks leven? En hoe bereik je jongeren?

Ds K. Hendrikse heeft gelijk als hij stelt dat jongeren alleen al door de kerkelijke taal worden tegen gehouden een kerkgebouw binnen te gaan. En helaas vindt men nog te veel van die taal terug, ook bij de vrijzinnige organisaties. Maar het is niet alleen een kwestie van taal. Het gaat ook om voorstellingen van God. Al te vaak spreekt of zingt men over God als een ‘Iemand’ die allerlei zaken wil of juist niet wil, ‘Iemand’ die het leven van volkeren en individuen leidt.

Het traditionele spreken over God sluit in het geheel niet meer aan bij het moderne denken, dat in sterke mate wordt bepaald door de natuurwetenschappelijke ontdekkingen. Daarmee laat zich wel een spreken over het zijns- of levensmysterie verenigen.

 

Het is Friedrich Schleiermacher (1768-1834) geweest die een duidelijk onderscheid heeft gemaakt tussen aan de ene kant religie in de zin van een religieus besef van het Mysterie dat zich aan ons voordoet als we naar het grootse universum kijken en ons besef afhankelijk te zijn van dat zijns- en levensmysterie waaruit alles voortkomt en aan de andere kant de manier waarop wij onze religieuze gevoelens verbinden met ons denken en trachten via allerlei vormen aan die gevoelens uiting te geven. Religie in de eerste betekenis hoort bij ons mensen, maar in de tweede betekenis is zij cultureel, historisch en sociaal bepaald.

 

Voor steeds meer mensen zijn de traditionele vormen van religie niet langer aanvaardbaar. Dat geldt ook voor veel van de vrijzinnige traditie. Maar juist omdat de Vrijzinnige Geloofsgemeenschap NPB geen kerk is en aan geen ‘kerkelijk’ gezag is gebonden, kan zij vormen ontwikkelen die aansluiten bij het moderne denken. Is er dan geen plaats meer voor b.v. de bijbel? Voor wie de bijbel beschouwt als twee bundels oude geschriften (Oude en Nieuwe Testament) zal bij lezing daarvan stuiten op heel wat teksten van grote literaire betekenis. Hoe zou dat ook anders kunnen zijn? Als je de oude bijbelse verhalen los maakt van allerlei dogmatische beschouwingen kunnen veel daarvan naast allerlei andere verhalen uit het verleden en het heden, alsook uit andere tradities ook moderne mensen nog altijd aanspreken. Dan vormen zij iets van een ‘werkelijkheid’ die bij mensen iets bewerkstelligt.

De vraag  ‘wat is waar?’ blijft belangrijk. De wijsbegeerte kan ons geen pasklare antwoorden geven op onze levensvragen, maar wel iets van een bestaansverheldering schenken.

De vraag ‘wat is werkelijk?’ blijft ook bestaan. Het zijn vooral verhalen die ‘werkelijk’ worden als ze ons echt raken. Maar steekt er in verhalen geen waarheid? Zeker. Maar dan gaat het om wijsheid of psychologisch inzicht. En natuurlijk kunnen historische feiten in b.v. bijbelse verhalen verwerkt worden. Maar bijbelse verhalen willen geen wetenschappelijk relaas geven. Als ze feiten verwerken, geven ze die om een bepaalde geloofsovertuiging uit te dragen. Dat is dus heel iets anders dan een wetenschappelijk feitenrelaas.