Mr.drs. Johan de Wit

Mr. drs. Johan de Wit is onze voorganger. Hij is in Leiden en in Kampen opgeleid tot jurist en theoloog. Naar eigen zeggen heeft hij zijn theologische studie ervaren als een heel uitgebreide cursus algemene ontwikkeling.

 

De verbeelding waartoe de menselijke geest in staat is, blijft hem verwonderen en vanuit die verwondering spoort hij ons aan tot zelfonderzoek.

Alles begint en eindigt bij het kennen van jezelf en wat ons is overgeleverd uit de oude boeken en met name de leringen en uitspraken van Jezus helpen ons daarbij. Door het filter van de man uit Nazareth kunnen wij de wereld anders zien dan wij gewend zijn en dat is, aldus Johan de Wit, het grote geheim van religieus zijn.

 

De vrijzinnigheid is voor hem de enige geloofsrichting waarin het raadsel van de verhouding tussen God en mens en ons bestaan in deze wereld op een aanvaardbare en voorstelbare manier ter sprake gebracht wordt.


Overdenkingen:
De Christus van Paulus
15 mei 2022
Paasoverdenking
17 april 2022
Jotam
20 maart 2022
De onzekerheid van de ziel
20 februari 2022
Overdenking (Jezus en de armen)
16 januari 2022
Kerstoverdenking Zeist
25 december 2021
Grenzen van het ego
12 december 2021
Ruth
21 november 2021
Twijfels
17 oktober 2021
Overdenking (Jeremia en Jezus)
19 september 2021
Overdenking (David en Goliath)
15 augustus 2021
demonen
13 juni 2021
Pinksteroverdenking
23 mei 2021
Kerstoverdenking 2020
25 december 2020
150 jaar vrijzinnigheid
22 november 2020
De rijke jongeling
18 oktober 2020
Omgang met elkaar
20 september 2020
overdenking
16 augustus 2020
de creativiteit van eva
21 juni 2020
Paasboodschap 2020
12 april 2020
overdenking Jezus
16 februari 2020
Overdenking Simson
19 januari 2020
kerstoverdenking
25 december 2019
de vrijheid van Paulus
15 december 2019
overdenking
24 november 2019
spiritualiteit toen en nu
20 oktober 2019
Overdenking (wantrouwen machthebbers)
15 september 2019
klein en groot
01 september 2019
Pinksteroverdenking
09 juni 2019
de vrouw
19 mei 2019
paasoverdenking
21 april 2019
de verzoekingen van Jezus
17 maart 2019
vergankelijkheid
17 februari 2019
de zin van religie
20 januari 2019
spiritualiteit van kerst
25 december 2018
Het kinderpardon
09 december 2018
Vertrouwen
09 december 2018
overdenking (verlies van godsbeelden)
25 november 2018
Overgangen
21 oktober 2018
De anderen
02 september 2018
De richting van je leven
17 juni 2018
Overdenking Pinksteren (bezinning)
20 mei 2018
paasoverdenking
01 april 2018
innerlijke tegenkracht
18 maart 2018
De verlamde man
19 februari 2018
Toren van Babel
21 januari 2018
Kerstoverdenking
25 december 2017
Job
26 november 2017
De zondebok
15 oktober 2017
Het tiende gebod
17 september 2017
vrijheid
03 september 2017
overdenking Pinksteren
04 juni 2017
Meimaand Mariamaand
14 mei 2017
Overdenking Pasen 2017
16 april 2017
Blijf niet staren op wat vroeger was
19 maart 2017
Het nut van religie
19 februari 2017
overdenking kerst
25 december 2016
Beloften
11 december 2016
De roeping van Mozes
20 november 2016
Licht
16 oktober 2016
De ongrijpbaarheid van de liefde
18 september 2016
Schuld en schaamte
03 juli 2016
Angst
19 juni 2016
Pinksterpreek
15 mei 2016
Paaspreek
27 maart 2016
De gelijkenis van de barmhartige Samaritaan
21 februari 2016
Het vijfde gebod
17 januari 2016
Kerstpreek 2015
25 december 2015
Menselijk tegenover
21 juni 2015
De trooster, heilige geest
17 mei 2015
Macht
15 maart 2015
Grondhoudingen van het koninkrijk
15 februari 2015
Kerstpreek 2014
25 december 2014
Richteren11: 29-35
16 november 2014
Correcties van de ziel
19 oktober 2014
Lazarus
21 september 2014
Licht
18 mei 2014
Paaspreek 2014
20 april 2014
De heilige geest
16 maart 2014
De bruiloft te Kana
16 februari 2014
De verloren zoon
19 januari 2014
Identiteit
17 november 2013
Eerbied voor de schepping
20 oktober 2013
Onze schaduw
15 september 2013
De ander
16 juni 2013
Pinksterpreek
19 mei 2013
Luchtfietserij
21 april 2013
Paaspreek 2013
31 maart 2013
Het koninkrijk van Jezus
17 maart 2013
Bildung
17 februari 2013
Wetenschap en wijsheid
27 januari 2013
kerstpreek 2012
25 december 2012
Wat blijft en voorbijgaat
18 november 2012
Geest
21 oktober 2012
Religie
16 september 2012
Verlangen naar eenheid
17 juni 2012
Het buitenissige
20 mei 2012
De kunst van het liefhebben
18 maart 2012
Verwachtingen
19 februari 2012
Idealisme
29 januari 2012
kerstpreek 2011
24 december 2011
Mens en tijd
20 november 2011
Vrijzinnigheid
16 oktober 2011
Wat beweegt ons?
04 september 2011
Het verlangen naar macht
15 mei 2011
Het verlangen naar macht
17 april 2011
Religie en wetenschap
20 maart 2011
Beeldvorming
20 februari 2011
De grenzen van het ego
23 januari 2011
Kerstpreek 2010
25 december 2010
Richting zoeken
27 november 2010
Metamorfosen
21 november 2010
Het goede leven
19 september 2010
Het 7e zegel
20 juni 2010
Hoeders
18 april 2010
Het onzichtbare christendom
21 maart 2010
Mozes
21 februari 2010
Simson
17 januari 2010
De Christus
15 november 2009
Hebben en zijn
18 oktober 2009
Een eigen weg
06 september 2009
Bevrijding door liefde
05 juli 2009
De verborgen Jezus
21 juni 2009
Leven in verhalen
17 mei 2009
Betekenis van het Evangelie
19 april 2009
De ander
15 maart 2009
Geest van de waarheid
15 februari 2009
God als geheim in ons leven
25 januari 2009
Kerstpreek 2008
25 december 2008
Verzet en overgave
21 december 2008
Tien geboden
16 november 2008
Relatie mens/natuur
19 oktober 2008
Het mysterie mens
21 september 2008
De geest
18 mei 2008
Liefde als leidraad
20 april 2008
Symbolen
13 april 2008
Exodus
30 december 2007
De 2e kant van de mens
16 december 2007
Geloven in de toekomst
09 december 2007
Natuur
02 december 2007
Trouw aan jezelf
26 november 2007
Projectie
19 november 2007
Geloof, hoop en liefde
12 november 2007
Vergeving
05 november 2007
Het leven als geschenk
28 oktober 2007
Ziel en geest
21 oktober 2007
Hoop
14 oktober 2007
Onderweg
07 oktober 2007
Martha en Maria
30 september 2007

Kerstoverdenking Zeist

Kern van de kerstoverdenking

Het verhaal van Jezus waarin wij er op worden gewezen dat een andere manier van leven dan we zijn gewend, een andere manier van omgaan met de medemens dan we zijn gewend mogelijk is, begint bij de kerstnacht waarin de ster van Bethlehem de wijzen uit het Oosten de weg wijst. Het begin van een andere manier van denken begint daar. En die andere manier van denken richt zich op elkaar niet uit het oog verliezen, goed luisteren, zoveel mogelijk van iedereen proberen te begrijpen. Doen wat je hart je ingeeft en als je dat doet dat niet omrekenen in geld. Je oefenen in hupvaardigheid zonder beloning en aandacht houden voor burenhulp en gastvrijheid.

 

Kerstoverdenking

In Matteüs 2 lezen we dat magiërs uit het Oosten in Jeruzalem aankwamen nadat Jezus was geboren in Bethlehem. En dat zij vroegen waar de pasgeboren koning der Joden was, want zij hadden zijn ster zien opgaan en waren gekomen om hem eer te bewijzen.

 

Deze woorden van Matteüs zijn het vervolg op een eeuwenoude legende uit het huidige Noord- Iran. Volgens de legende bewoonden drie wijzen een van de bergreuzen tussen het uitgestrekte laagland en de watermassa van de Kaspische zee. De wijzen trokken er ieder jaar op uit om op zoek te gaan naar het boek van Adam, verborgen in een geheime grot in het ongastvrije gebergte. Dit boek zou alle kennis bevatten die Adam had verworven voordat hij uit het paradijs was verjaagd. Kennis uit de eerste hand, onbesmet door menselijk verstand en niet bewerkt door twijfelende geleerden. De wijzen vonden uiteindelijk de teksten en die teksten gaven hun voorspellingen prijs.

 

Aaan het einde der tijden zou hij verschijnen, de eenmalige Verlosser. Op een dag zou zijn ster aan de hemel verschijnen en neerdalen. In een grot zou hij de gedaante aannemen van een goddelijk kind en hij zou de mensheid uit de duisternis leiden. Zijn geboorteplaats lag in het Westen. Het vervolg van deze legende staat bij Matteüs, bij ons bekend als de komst van de wijzen uit het Oosten. Ergens in het Oosten is de mythe ontstaan en zij vindt haar voortzetting in de bijbel van het Westen. Het is een prachtig voorbeeld van de menselijke verbeeldingskracht, deze vertelling.

 

Ik vat de vertelling op als een uitdrukking van het verlangen naar verandering. Eeuwenlang hebben de wijzen gezocht naar de ultieme wijsheid die ze in een boek dachten te vinden. Uiteindelijk kwamen ze tot de conclusie dat de door hen zoverlangde verandering zou moeten komen van een bijzonder mens, een verlosser en gingen zij op zoek naar de grot waarin hij zou worden geboren.

 

Het verlangen naar verandering is iets van alle tijden, maar in onze tijd ontwaar je tekenen waaruit dat verlangen toeneemt en het kerstfeest, dat verhaal over het onverwachte en ongedachte, geeft daar een grote impuls aan. Het is een feest van bezinning en van verwachting. Een feest van contact met elkaar en het verzamelen van families rond een met zorg bereide maaltijd. Een feest ook van samenkomen en samenzingen, van licht en van vooral veel warmte tussen mensen. Dat moeten we nu missen, want corona belet ons om samen te te komen en van elkaars gezelschap te genieten.

 

Wat blijft, dat is de bezinning die rond deze tijd van het jaar ook zijn plaats opeist. Zijn wij een volk dat dwaalt in het duister of zijn wij juist mensen die in staat zijn om een andere wereld te maken?

Als je om je heen kijkt, zie je mensen die geloven in het goede. Mensen die bereid zijn om zich in te zetten voor meer, veel meer dan hun eigen belang. Zij geloven niet dat deze wereld, waarin de markt en de beurs de methodieken zijn voor uitbuiting en onderdrukking van grote groepen mensen, de enig mogelijke wereld is. Zij geloven niet dat de wereld onwrikbaar en noodzakelijk is, maar ze zijn van plan een andere wereld te maken, stukje bij beetje, dag na dag.

 

Het verhaal van Jezus waarin wij er op worden gewezen dat een andere manier van leven dan we zijn gewend, een andere manier van omgaan met de medemens dan we zijn gewend mogelijk is, begint bij de kerstnacht waarin de ster van Bethlehem de wijzen uit het Oosten de weg wijst. Het begin van een andere manier van denken begint daar. En die andere manier van denken richt zich op elkaar niet uit het oog verliezen, goed luisteren, zoveel mogelijk van iedereen proberen te begrijpen. Doen wat je hart je ingeeft en als je dat doet dat niet omrekenen in geld. Je oefenen in hupvaardigheid zonder beloning en aandacht houden voor burenhulp en gastvrijheid.

 

Jezus herinnert ons aan deze dingen en juist de kersttijd leent zich uitstekend voor het stilstaan bij deze diepe en werkelijke waarden. Want die waarden hebben te kampen met afkalving en slijtage.

 

Pauze (met muziek)

Hervatting

De zogenaamde levende kerststal hebben we te danken aan Franciscus van Azzizi. Naast zijn liefde voor alles wat groeit en bloeit, zijn we ook vertrouwd met zijn soms bijzondere gebeden. Een gebed van hem luidt: Heer, maak mij tot een werktuig van uw vrede: waar vijandschap heerst, laat mij uw vriendschap brengen.

 

In deze twee regels wordt een verlangen onder woorden gebracht dat wij juist in de kersttijd herkennen en dat dan weer met hernieuwde kracht in ons opkomt. Je zou een werktuig van vrede willen zijn, altijd, je zou iets willen doen, je zou je in dat opzicht niet zo machteloos willen voelen als je soms bent.

 

In deze eeuw leven we met oorlogen in verre landen en onverzoenlijke verhoudingen tussen volken. Maar er zijn mensen die tot het uiterste zijn gegaan om een werktuig van vrede te kunnen zijn. Er zijn beroemde voorbeelden zoals Nelson Mandela en Mahatma Ghandi, maar er zijn ook talloze naamlozen die zich hebben ingezet voor vrede en gerechtigheid, die gestreden hebben en nog strijden tegen onrecht, die geprobeerd hebben de wereld te doorgronden en gehoopt hebben dat ze hun kinderen een andere en betere wereld zouden geven. Van veel van deze mensen weten wij niets. Wij weten niet hoevelen van hen verbitterd of teleurgesteld zijn geworden en hoevelen van hen met voldoening konden terugkijken op het najagen van hun idealen.

 

Wie voor vrede en gerechtigdheid strijdt, krijgt te maken met tegenslag en vernedering. De mensen die hun verlangen naar verandering met daad en woord tot uitdrukking brengen, krijgen te maken met persoonlijk leed, want hun strijd is zwaar en vaak ondankbaar. En zij bezwijken niet zelden onder de druk van al die inspanningen die nodig zijn om een heel klein beetje te realiseren van wat hen voor ogen staat.

 

Met kerst gedenken wij de geboorte van een mens die die strijd zijn leven lang moest leveren en het uiteindelijk moest bekopen met de dood.

 

Jezus en zijn gedachten over de mens als drager van de liefde voor zijn medemens, tegen alle ontwikkelingen en onwaarschijnlijkheden in heeft dit verhaal het gehouden, al meer dan tweeduizend jaar. De verklaring daarvan moet zijn dat hij, in al zijn uitspraken, een beroep doet op onze innerlijke leefwereld, ons geweten. Hij houdt ons voor niet te doden, maar te doen leven; geen onrecht te plegen, maar recht te doen; vreemdelingen niet te verdrijven, maar toe te laten, van geld en rijkdom niet de hoogste waarden te maken, maar de liefde in alles voorop te zetten.

We kunnen dat, ook in deze lastige tijden, vasthouden.

 

Het verlangen naar verandering

komt op als het bestaande is verflenst

als er geen bezieling is

en alles de gedaante heeft van ongewenst

 

Als de stem van hoop en vreugde is verstomd

smachten wij naar andere tijden

naar een leven van geloof en liefde

van hoop en nieuwe toekomst

 

Maar ook dit kerstfeest is het feest van liefde

die ons omringt en met warmte koestert

en niets of niemand is bij machte

ons te scheiden van die liefde.